Çözeltiler ve derişim: çalışma rehberi

Temel fikirler

Derişim, belirli miktardaki çözelti ya da çözücüde ne kadar çözünen madde bulunduğunu söyler. Hangi birimi kullanacağınız, hacim ya da sıcaklık değişimlerinin önemli olup olmadığına bağlıdır.

• Molarite, bir litre çözeltideki çözünen mol sayısıdır: M = n ÷ V. Hacim değiştiği için sıcaklıkla biraz değişir.
• Molalite, bir kilogram çözücüdeki çözünen mol sayısıdır. Sıcaklığa bağlı değildir.
• Seyreltmede çözünen miktarı değişmez: M₁V₁ = M₂V₂.
• Kaynama noktası yükselmesi gibi koligatif özellikler çözünmüş parçacık sayısına bağlıdır: ΔT = i × K × m.

Temel denklemler

• M = n ÷ V
• M₁V₁ = M₂V₂
• molality = mol solute ÷ kg solvent
• ppm = mg solute ÷ kg solution
• ΔT = i × K × m

Çözümlü örnek

250 mL 0,10 M NaCl (58,44 g/mol) hazırlamak için: kütle = 0,10 mol/L × 0,250 L × 58,44 g/mol = 1,46 g. 50,0 mL’lik 2,0 M çözeltiyi 0,50 M’a seyreltmek için V₂ = 2,0 × 50,0 ÷ 0,50 = 200 mL olur; su ekleyerek 200 mL’ye tamamlanır, bu 150 mL su demektir.

Sık yapılan hatalar

• Molaritede çözeltinin hacmi yerine çözücünün hacmini kullanmak.
• Seyreltme formülünden önce yeni su hacmini derişik çözeltinin hacmine eklemek. V₂ son hacimdir.
• Birkaç iyona ayrışan tuzlarda van ’t Hoff çarpanı i’yi unutmak.

Alıştırma

Bu konudaki alıştırma sorularıyla kendinizi sınayın: Çözeltiler ve derişim