Temel fikirler
Gaz yasaları, bir gazın basıncı, hacmi, sıcaklığı ve miktarının birbirine nasıl bağlı olduğunu anlatır. Çoğu problemde ideal gaz yasası PV = nRT hepsini bir arada kapsar.
- R = 0,08206 L·atm/(mol·K) ile basıncı atm, hacmi litre, sıcaklığı kelvin olarak alın. R = 8,314 J/(mol·K) ile paskal ve metreküp kullanın.
- Boyle: sabit sıcaklıkta P₁V₁ = P₂V₂. Charles: sabit basınçta V₁ ÷ T₁ = V₂ ÷ T₂, T kelvin cinsinden.
- Dalton yasasına göre bir karışımın basıncı kısmi basınçların toplamıdır; her biri mol kesri çarpı toplam basınçtır.
- Graham yasası: hafif gazlar daha hızlı yayılır, hız 1 ÷ √M ile orantılıdır.
Temel denklemler
PV = nRTP₁V₁ = P₂V₂ (Boyle)V₁ ÷ T₁ = V₂ ÷ T₂ (Charles)P_total = P₁ + P₂ + …rate₁ ÷ rate₂ = √(M₂ ÷ M₁)
Çözümlü örnek
10,0 L’lik kapta 300 K’de 2,0 mol gazın basıncı nedir? P = nRT ÷ V = 2,0 × 0,08206 × 300 ÷ 10,0 = 4,9 atm. Graham yasasına göre hidrojen (2,0 g/mol), oksijenden (32 g/mol) √(32 ÷ 2,0) = 4 kat hızlı yayılır.
Sık yapılan hatalar
- Kelvin yerine °C kullanmak. Yerine koymadan önce 273,15 ekleyin.
- R’nin birimlerini basınç ve hacim birimleriyle karıştırmak.
- İki hâl arasında gaz miktarının değiştiğini fark etmeden ideal gaz yasasını uygulamak.
Alıştırma
Bu konudaki alıştırma sorularıyla kendinizi sınayın: Gazlar