Temel fikirler
Nicel organik kimya, ailelerin genel formüllerini mol kütlesi ve yanma hesaplarıyla birleştirir. Formül bir ailenin kaç hidrojeni olduğunu, denkleştirilmiş denklem ise ne kadar oksijene gereksinim duyduğunu söyler.
- Her pi bağı ya da halka iki hidrojeni eksiltir: alkanlar CₙH₂ₙ₊₂, alkenler ve sikloalkanlar CₙH₂ₙ, alkinler CₙH₂ₙ₋₂ ve doymuş alkoller CₙH₂ₙ₊₂O.
- Mol kütlesi atom kütlelerinin toplamıdır; bir elementin yüzdesi, formüldeki toplam kütlesinin mol kütlesine bölümüdür.
- CₓH_y’nin tam yanması x + y ÷ 4 mol O₂ gerektirir ve x mol CO₂ ile y ÷ 2 mol H₂O verir.
- Denkleştirilmiş denklemi her elementi iki yanda sayarak kontrol edin; kesirli bir katsayı çıkarsa 2 ile çarpın.
Temel denklemler
alkane CₙH₂ₙ₊₂alkene CₙH₂ₙalkyne CₙH₂ₙ₋₂CₓH_y + (x + y ÷ 4) O₂ → x CO₂ + (y ÷ 2) H₂O% C = 12.01 x ÷ M × 100
Çözümlü örnek
Bütan, C₄H₁₀: M = 4 × 12,01 + 10 × 1,008 = 58,12 g/mol’dür ve karbon oranı 48,04 ÷ 58,12 = %82,7’dir. Yanma mol başına 4 + 10 ÷ 4 = 6,5 mol O₂ gerektirir ve 4 CO₂ ile 5 H₂O verir. Kesirden kurtulmak için iki katına çıkarılırsa: 2 C₄H₁₀ + 13 O₂ → 8 CO₂ + 10 H₂O.
Sık yapılan hatalar
- Moleküldeki oksijenin yanma için gereken O₂’yi azalttığını unutmak.
- Kütle yüzdesi hesaplarken atom kütleleri yerine atom sayısını kullanmak.
- Son denkleştirilmiş denklemde yarım tam sayılı katsayı bırakmak.
Alıştırma
Bu konudaki alıştırma sorularıyla kendinizi sınayın: Formüller ve stokiyometri