Temel fikirler
Polimer, monomer denen birçok tekrarlanan birimden oluşan uzun bir zincirdir. Katılma polimerleri çift bağlar üzerinden hiçbir şey kaybetmeden birleşir; yoğunlaşma polimerleri ise genellikle su olan küçük bir molekül kaybederek birleşir.
- Katılma polimerleşmesi C=C’li monomerler kullanır: eten polietilen, propen polipropilen, kloreten PVC ve stiren polistiren verir. Tekrar birimi monomerle aynı formüle sahiptir.
- Yoğunlaşma polimerleşmesi iki farklı fonksiyonel grubu birleştirir; örneğin poliester için diol ile dikarboksilik asit, naylon için diamin ile diasit; ve su açığa çıkarır.
- Polimerleşme derecesi n = M(polimer) ÷ M(tekrar birimi)’dir.
- n monomeri yoğunlaşmayla tek zincire bağlamak n − 1 su molekülü açığa çıkarır. Proteinler, nükleik asitler ve polisakkaritler doğal yoğunlaşma polimerleridir.
Temel denklemler
n = M_polymer ÷ M_repeat unitaddition: n CH₂=CHX → –(CH₂CHX)ₙ–condensation: n monomers → n − 1 H₂O (linear chain)
Çözümlü örnek
Bir polietilen örneğinin mol kütlesi 28 000 g/mol’dür ve –CH₂CH₂– tekrar birimi 28 g/mol olduğundan n = 1000’dir. 10 amino asidi bir peptide bağlamak 9 su molekülü açığa çıkarır. Naylon-6,6, heksan-1,6-diamin ve heksandioik asitten yapılır ve her eklemde bir amit bağı verir.
Sık yapılan hatalar
- Katılma polimerinin küçük bir molekül açığa çıkarmasını beklemek. Hiçbir şey kaybolmaz.
- n monomer tek zincir oluşturduğunda n − 1 yerine n su molekülü saymak.
- Bağda atom kaybetmiş olan bir yoğunlaşma polimerinin tekrar birimi için monomerin formülünü kullanmak.
Alıştırma
Bu konudaki alıştırma sorularıyla kendinizi sınayın: Polimerler ve biyomoleküller