Kimyasal denklem nasıl denkleştirilir

Kural

Bir tepkimede atomlar oluşmaz ya da yok olmaz; bu yüzden her element iki tarafta da aynı sayıda bulunmalıdır. Bir denklemi her formülün önündeki katsayıları değiştirerek denkleştirirsin; formülün içindeki küçük sayıları asla değiştirmezsin, bu onu başka bir madde yapardı.

Çözümlü örnek: propanın yanması

C₃H₈ + O₂ → CO₂ + H₂O ile başla.

1. Karbon: solda 3 var, bu yüzden CO₂’nin önüne 3 koy.
2. Hidrojen: solda 8 var, bu yüzden H₂O’nun önüne 4 koy.
3. Oksijen en son: sağda artık 3 × 2 + 4 = 10 atom var, bu yüzden solda 5 O₂ gerekir.

Sonuç C₃H₈ + 5O₂ → 3CO₂ + 4H₂O’dur. Önce her tarafta yalnızca tek bir bileşikte görünen elementleri denkleştir; O₂ gibi tek başına görünen elementleri sona bırak.

İpuçları

• Bir kesirle karşılaşırsan tam sayı yapmak için her katsayıyı aynı sayıyla çarp.
• SO₄ gibi çok atomlu bir iyon iki tarafta değişmeden görünüyorsa onu tek bir birim say.
• İyonik denklemlerde toplam yük de iki tarafta aynı olmalıdır.

Anında kontrol et

Kimyasal denklem denkleştirici yüklüler dahil her denklemi en küçük tam sayılarla denkleştirir. Katsayılar ne kadar ürün bekleneceğini hesaplamak için mol oranlarını verir; Yüzde verim hesaplayıcı da bunu gerçekte elde ettiğinle karşılaştırır.

İki çözümlü örnek daha

Hidroklorik asitte alüminyum: Al + HCl → AlCl₃ + H₂.

• Klor sağda üçerli, solda birerli gelir; yani ikisinin de katını ara: 6 HCl, 2 AlCl₃ için yeterli olan 6 Cl verir.
• Bu solda 2 Al gerektirir ve 6 H, 3 H₂ olur.
• Sonuç: 2Al + 6HCl → 2AlCl₃ + 3H₂.

Paslanan demir: Fe + O₂ → Fe₂O₃. İki Fe₂O₃, 3 O₂ olan 6 oksijen atomu ve 4 Fe verir: 4Fe + 3O₂ → 2Fe₂O₃.

Katsayılardan grama

Katsayılar kütle oranları değil, mol oranlarıdır. 1 mol olan 44 g propanı yakmak 5 mol O₂ ister: 5 × 32 = 160 g oksijen ve 3 × 44 = 132 g CO₂ üretir. Kütle genelde korunur: 44 + 160 = 132 + 72 g su.

Yaygın hatalar

• Bir alt indisi değiştirmek. H₂O’yu H₂O₂ yapmak oksijeni denkleştirir ve suyu hidrojen peroksite çevirir. Yalnızca katsayılar değişebilir.
• Bir kesirde durmak. C₂H₆ + 3,5O₂ denktir ama alışılmış değildir. Her şeyi iki katına çıkar: 2C₂H₆ + 7O₂ → 4CO₂ + 6H₂O.
• Önce oksijeni denkleştirmek. Genellikle birkaç bileşikte geçer. En çok yerde geçen elementi en sona bırak.
• Bir hidratın suyunu unutmak. CuSO₄·5H₂O, denklemin o tarafında sayılan 5 fazladan su taşır.