Spektroskopi: çalışma rehberi

Temel fikirler

Soğurma spektroskopisi, bir örneğin ne kadar ışık soğurduğunu ölçer. Beer–Lambert yasası absorbansı derişimle orantılı kılar; bu, çoğu kolorimetrik ve UV analizinin temelidir.

• Geçirgenlik T = I ÷ I₀, absorbans A = −log₁₀ T’dir. Absorbans 1, ışığın %10’unun geçtiği; 2 ise %1’inin geçtiği anlamına gelir.
• Beer–Lambert yasası A = εbc’dir; ε molar soğurma katsayısı, b cm cinsinden ışık yolu, c mol/L cinsinden derişimdir.
• Bilinen derişimlere karşı absorbansın kalibrasyon eğrisi, bilinmeyeni okumayı sağlar. Yaklaşık 1’in altındaki absorbanslarda en iyi çalışır.
• Aleti her zaman çözücü ya da tamponla sıfırlayın ki yalnızca örneğin absorbansı ölçülsün.

Temel denklemler

• A = εbc
• A = −log₁₀ T
• T = I ÷ I₀
• E = hc ÷ λ

Çözümlü örnek

Bir çözeltide ε = 6220 L/(mol·cm), küvet 1,00 cm ve A = 0,62’dir. O zaman c = A ÷ (εb) = 0,62 ÷ 6220 = 1,0 × 10⁻⁴ mol/L olur. Geçirgenlik T = 10^(−0,62) = 0,24’tür, yani ışığın %24’ü geçer.

Sık yapılan hatalar

• A = εbc’de absorbans yerine yüzde geçirgenliği kullanmak.
• Küvet 1 cm değilken ışık yolunu unutmak.
• Absorbansın yaklaşık 2’yi aştığı, aletin artık doğrusal olmadığı okumalara güvenmek.

Alıştırma

Bu konudaki alıştırma sorularıyla kendinizi sınayın: Spektroskopi