50/30/20 kuralı
Aylık net gelirini, yani vergiden sonra hesabına geçeni üç parçaya böl:
- %50 ihtiyaçlar: kira ya da konut kredisi, faturalar, market, sigorta, işe ulaşım ve asgari borç ödemeleri.
- %30 istekler: dışarıda yemek, abonelikler, tatiller, hobiler.
- %20 birikim: acil durum fonu, emeklilik ve borcu daha hızlı kapatmak.
Ayda 40.000 ile bu ihtiyaçlar için 20.000, istekler için 12.000 ve birikim için 8.000 eder.
Uydurmak
- Banka hesap dökümlerinden normal bir ayın harcamalarını listele.
- Her kalemi ihtiyaç ya da istek olarak işaretle. Dürüst ol: temel telefon tarifesi ihtiyaçtır, üst paket istektir.
- Toplamları hedeflerle karşılaştır ve ayarla. Konutun pahalı olduğu yerlerde 60/20/20 ya da 70/20/10 daha gerçekçi olabilir.
- Birikimi harcayamadan, maaş gününde başka bir hesaba aktar.
Önce ne için biriktirmeli
Yaygın bir sıra şudur: küçük bir acil durum tamponu, sonra yüksek faizli borç, sonra temel giderlerin üç ila altı aylığı kadar tam bir acil durum fonu, sonra daha uzun vadeli hedefler.
Hesaplayıcılar
Bütçe hesaplayıcı gelirini 50/30/20’ye ya da kendi yüzdelerine göre böler. Acil durum fonu hesaplayıcı fon hedefini belirler, Birikim hedefi hesaplayıcı her hedef için aylık tutarı gösterir, Net varlık hesaplayıcı da resmin tamamını izler.
40.000’lik bir ay üzerinde çözümlü örnek
| Kalem | Tür | Aylık |
|---|---|---|
| Kira | İhtiyaç | 14.000 |
| Market | İhtiyaç | 3.500 |
| Faturalar ve telefon | İhtiyaç | 1.800 |
| Ulaşım ve sigorta | İhtiyaç | 700 |
| Dışarıda yemek, abonelikler, hobiler | İstek | 12.000 |
| Acil durum fonu ve birikim | Tasarruf | 8.000 |
İhtiyaçlar 20.000 tutar; bu da tam olarak %50’dir.
Her ay gelmeyen faturalar
Yıllık ve ara sıra çıkan masraflar bütçelerin çoğunu bozar: araç sigortası, yıllık bir abonelik, hediyeler, araç tamiri. Onları yıl için topla ve 12’ye böl. 9.000’lik bir araç sigortası faturası ayda 750 olur; para fatura geldiğinde hazır olsun diye her ay bir kenara konur.
Yaygın hatalar
- Brüt maaştan bütçe yapmak. Vergi ve kesintiler harcamak için senin değildir. Hesabına gerçekten geçenden başla.
- Değişen bir gelir. Maaşın değişiyorsa geçen yılın en düşük ayına göre bütçe yap ve iyi aylardaki fazlayı biriktir.
- Eğlenceye yer bırakmamak. İsteklere hiç pay ayırmayan bir bütçe genellikle haftalar içinde bırakılır. Serbestçe harcamak için küçük, sabit bir tutar onu kalıcı yapar.